Shloka 21

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच ततो विराटो नृपति: सम्प्रहृष्टतनुरुह:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! अपने अमित-पराक्रमी कुमारकी विजयका समाचार सुनकर राजा विराट बड़े प्रसन्न हुए। उनके शरीरमें रोमांच हो आया। उन्होंने वस्त्र और आशभूषणोंसे उन दूतोंका सत्कार किया और मन्त्रीको आज्ञा दी--

Transliteration

Vaiśampāyana uvāca | tato virāṭo nṛpatiḥ samprahṛṣṭa-tanūruhaḥ | janamejaya! svasyāmita-parākramiṇaḥ kumārasya vijaya-samācāraṃ śrutvā sa mahān prahṛṣṭo ’bhavat | tasya gātreṣu romāñco ’bhavat | sa dūtān vastrābharaṇaiḥ satkṛtvā mantriṇaṃ samādiśat |

Translation

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤਦੋਂ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਆਪਣੇ ਅਮਿਤ-ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚ ਛਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

Word by Word

वैशम्पायनःVaishampayana

उवाचsaid

ततःthen; thereafter

विराटःVirata

नृपतिःking

सम्प्रहृष्ट-तनुरुहःwhose body-hairs were thrilled (with joy); having horripilation

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Janamejaya

Virāṭa

Virāṭa's son (kumāra)

messengers (dūtāḥ)

minister (mantrī)

garments (vastrāṇi)

ornaments (ābharaṇāni)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes