Shloka 13

Kuru-Sainika-Āśvāsana and Vijayaghoṣaṇa

Reassuring the Kuru Soldiers; Proclaiming Victory

Devanagari script

शिरसां पात्यमानानामन्तरा निशितै: शरै: । अशभ्मवृष्टिरिवाकाशादभवद्‌ भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! बीचमें तीखे बाणोंसे काटकर गिराये जानेवाले योद्धाओंके मस्तकोंकी श्रेणी आकाशसे होनेवाली पत्थरोंकी वर्षा-सी जान पड़ती थी

Transliteration

śirasāṁ pātyamānānām antarā niśitaiḥ śaraiḥ | aśmavṛṣṭir ivākāśād abhavad bharatarṣabha ||

Translation

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਹੀ ਕੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਸਮਾਨੋਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।

Word by Word

• शिरसाम्: of heads
• शिरसाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• पात्यमानानाम्: of (those) being made to fall
• पात्यमानानाम्: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: पत् (पतन)
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• अन्तरा: in between
• अन्तरा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तरा
• Form: true

• निशितैः: with sharp
• निशितैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: निशित
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Plural

• शरैः: arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• अश्म-वृष्टिः: a rain of stones
• अश्म-वृष्टिः: Karta
• Type: Noun
• Root: अश्मवृष्टि
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• इव: like/as if
• इव: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: इव
• Form: true

• आकाशात्: from the sky
• आकाशात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: आकाश
• Form: Neuter, Ablative, Singular

• अभवत्: was/became
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada

• भरतर्षभ: O bull among the Bharatas
• भरतर्षभ: Sampradana
• Type: Noun
• Root: भरत-ऋषभ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Bharatarṣabha (address to Janamejaya)
• arrows (śara)
• heads (śiras)
• sky (ākāśa)
• stone-shower (aśmavṛṣṭi)