Shloka 50
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
तस्मिन् गृहीते विरथे त्रिगर्तानां महारथे । अभज्यत बल सर्व त्रैगर्त तद् भयातुरम्,त्रिगर्तॉका महारथी वीर सुशर्मा जब रथहीन होकर कैद कर लिया गया, तब वह सारी त्रिगर्तसेना भयसे व्याकुल हो तितर-बितर हो गयी
tasmin gṛhīte virathe trigartānāṁ mahārathe | abhajyata balaṁ sarvaṁ traigartaṁ tad bhayāturam ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਵੀਰ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਰਥਹੀਨ ਕਰ ਕੇ ਜਦੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਸੈਨਾ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਛਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਹੋ ਗਈ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and practical importance of steadfastness and discipline in war: when leadership collapses, fear spreads quickly, and an undisciplined force breaks apart. It implicitly values courage, cohesion, and responsible command as elements of kṣatriya conduct.
A foremost Trigarta warrior is rendered chariotless and captured; seeing this, the Trigarta troops become terrified and the entire host loses formation, dispersing in panic.