Shloka 46

द्रौपद्याः भीमसेन-प्रबोधनम्

Draupadī Awakens Bhīmasena

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा प्राद्रवत्‌ कृष्णा सुदेष्णाया निवेशनम्‌ | केशान्‌ मुक्त्वा च सुश्रोणी संरम्भाल्लोहितेक्षणा,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! यों कहकर सुन्दर कटियप्रान्तवाली द्रौपदी तीव्र गतिसे रानी सुदेष्णाके महलको चली गयी। उसके केश खुले हुए थे और क्रोधसे उसकी आँखें लाल हो रही थीं

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | ity uktvā prādravat kṛṣṇā sudeṣṇāyā niveśanam | keśān muktvā ca suśroṇī saṃrambhāl lohitekṣaṇā |

Translation

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ-ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ। ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

Word by Word

वैशम्पायनःVaiśampāyana

उवाचsaid

इतिthus

उक्त्वाhaving said

प्राद्रवत्ran forth

कृष्णाKṛṣṇā (Draupadī)

सुदेष्णायाःof Sudeṣṇā

निवेशनम्dwelling; residence

केशान्hair (locks)

मुक्त्वाhaving loosened; letting loose

चand

सुश्रोणीshe of beautiful hips

संरम्भात्from anger; out of rage

लोहितेक्षणाshe whose eyes were red

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Kṛṣṇā (Draupadī)

Sudeṣṇā

Sudeṣṇā’s residence (niveśana)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes