Shloka 11
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
त्रिशूलखातं तत्रैव तीर्थमासाद्य भारत
triśūlakhātaṃ tatraiva tīrtham āsādya bhārata, bharatakulatilaka! vahāṃ triśūlakhāta nāmakaṃ tīrthaṃ; tatra gatvā snānaṃ kuryāt devatā-pitṛ-pūjāyāṃ ca lagnaḥ syāt. evaṃ kurvan manuṣyo dehatyāgānantaraṃ gaṇapati-padaṃ prāpnoti, atra na saṃśayaḥ.
ਘੂਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭਰਤ-ਕੁਲ ਦੇ ਤਿਲਕ! ਓਥੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਖਾਤ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾ। ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਣਪਤੀ-ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Pilgrimage is not merely travel but disciplined practice: reaching a tīrtha, bathing with purity of intent, and honoring both gods and ancestors. Such integrated devotion (deva–pitṛ worship) is presented as a dharmic act that yields exalted posthumous fruit.
A guide-like speaker (Ghūlastya) directs the Bharata hero to a specific sacred site named Triśūlakhāta, instructing him to bathe and perform worship there, and then states the promised spiritual result—attainment of Gaṇapati-status after death.