Shloka 3
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
पांसवो5पि कुरुक्षेत्रे वायुना समुदीरिता: । अपि दुष्कृतकर्माणं नयन्ति परमां गतिम्,वायुद्वारा उड़ाकर लायी हुई कुरुक्षेत्रकी धूल भी शरीरपर पड़ जाय, तो वह पापी मनुष्यको भी परमगतिकी प्राप्ति करा देती है
pāṁsavo ’pi kurukṣetre vāyunā samudīritāḥ | api duṣkṛtakarmāṇaṁ nayanti paramāṁ gatim ||
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਧੂੜ ਵੀ— ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ— ਜੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਰਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the exceptional spiritual potency (māhātmya) of Kurukṣetra: contact with its dust—symbolically even accidental contact—can purify and elevate a person, implying that sacred environments and their associations can catalyze moral and spiritual transformation.
A speaker (here indicated as Ghulastya) is praising Kurukṣetra’s sanctity, asserting that even wind-borne dust from that holy field can grant the highest spiritual attainment, emphasizing the place’s revered status within the epic’s pilgrimage and sacred-geography themes.