Shloka 26
Akṣa-hṛdaya-dāna and Phalāśruti of the Nalopākhyāna (अक्षहृदयदानम् / नलोपाख्यान-फलश्रुतिः)
Devanagari script
एवं नल: सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रम: । स्वपुरं प्रेषयामास परिष्वज्य पुन: पुन:,इस प्रकार सत्यपराक्रमी राजा नलने अपने भाई पुष्करको सान्त्वना दे बार-बार हृदयसे लगाकर उसकी राजधानीको भेज दिया
Transliteration
evaṁ nalaḥ sāntvayitvā bhrātaraṁ satyavikramaḥ | svapuraṁ preṣayāmāsa pariṣvajya punaḥ punaḥ ||
Translation
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ; ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
नलःNala
नलः:
Karta
TypeNoun
Rootनल
FormMasculine, Nominative, Singular
सान्त्वयित्वाhaving consoled
सान्त्वयित्वा:
TypeVerb
Rootसान्त्वय् (धातु: सान्त्वयति)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Accusative, Singular
सत्यविक्रमःof true valor
सत्यविक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यविक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वपुरम्to his own city
स्वपुरम्:
TypeNoun
Rootस्वपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रेषयामासsent
प्रेषयामास:
TypeVerb
Rootप्र-इष् (प्रेषयति) / causative stem प्रेषय-
Formलिट् (periphrastic perfect), Perfect (narrative past), Third, Singular, Parasmaipada
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
TypeVerb
Rootपरि-स्वञ्ज् (परिष्वजति)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
बृहदश्चव उवाच
Characters & Entities
न
नल (Nala)भ
भ्राता / पुष्कर (Puṣkara, implied by context)स
स्वपुर (his own city/capital)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes