Shloka 14
Dharma-śaṅkā-nivāraṇa: Yudhiṣṭhira’s Response on Karma-Phala and Trust in Dharma
यो हि दिष्टमुपासीनो निर्विचिष्ट:सुखं शयेत् । अवसीदेत् स दुर्बुद्धिरामो घट इवोदके,जो खोटी बुद्धिवाला मनुष्य प्रारब्ध (भाग्य)-का भरोसा रखकर उद्योगसे मुँह मोड़ लेता और सुखसे सोता रहता है, उसका जलमें रखे हुए कच्चे घड़ेकी भाँति विनाश हो जाता है
yo hi diṣṭam upāsīno nirviciṣṭaḥ sukhaṃ śayet | avasīdet sa durbuddhir āmo ghaṭa ivodake ||
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੇਵਲ ਭਾਗ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਯਤਨ ਦੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਕੱਚੇ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Relying passively on destiny while abandoning personal effort and discernment leads to downfall; one must act wisely rather than sleep in complacency.
Yudhiṣṭhira is articulating a moral judgment within a discussion on conduct: he criticizes fatalistic inactivity and illustrates its consequence through the image of an unbaked clay pot that disintegrates when placed in water.