Shloka 30
मा तात साहसं कार्षीमम पूर्वपरिग्रह: । प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय तत: पिब हरस्व च,धर्मपुत्रो महाबाहुर्विललाप सुविस्तरम् । अर्जुन मरे पड़े थे; उनके धनुष-बाण इधर-उधर बिखरे थे। भीमसेन और नकुल-सहदेव भी प्राणरहित हो निश्रेष्ट हो गये थे। इन सबको देखकर युधिष्ठिर गरम-गरम लंबी साँसें खींचने लगे। उनके नेत्रोंसे शोकके आँसू उमड़कर उन्हें भिगो रहे थे। अपने समस्त भ्राताओंको इस प्रकार धराशायी हुए देख महाबाह धर्मपुत्र युधिष्ठिर गहरी चिन्तामें डूब गये और देरतक विलाप करते रहे-- तात! जल पीनेका साहस न करना। इसपर मेरा पहलेसे ही अधिकार हो गया है। कुन्तीकुमार! मेरे प्रश्नोंका उत्तर दो और तब जल पीओ और ले भी जाओ
vaiśaṃpāyana uvāca |
mā tāta sāhasaṃ kārṣīr mama pūrva-parigrahaḥ |
praśnān uktvā tu kaunteya tataḥ piba haraś ca ||
dharmaputro mahābāhur vilalāpa suvistaram ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—“ਪੁੱਤਰ, ਬੇਸੋਚਾ ਸਾਹਸ ਨਾ ਕਰ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੱਕ ਹੈ। ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ; ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਪੀ—ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੈ ਵੀ ਜਾ।” ਅਰਜੁਨ ਮਰਾ ਪਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਲਰੇ ਪਏ ਸਨ। ਭੀਮਸੇਨ, ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣਹੀਨ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਪਏ ਸਨ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੁ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤਪਦੇ ਭਾਰੇ ਸਾਹ ਭਰੇ; ਸੋਗ ਦੇ ਹੰਝੂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਿੱਜੋਣ ਲੱਗੇ। ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਉਂ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
वैशग्पायन उवाच