Shloka 110
पठका: पाठकाश्ैव ये चान्ये शास्त्रचिन्तका: । सर्वे व्यसनिनो मूर्खा यः क्रियावान् स पण्डित:,पढ़नेवाले, पढ़ानेवाले तथा शास्त्रका विचार करनेवाले--ये सब तो व्यसनी और मूर्ख ही हैं। पण्डित तो वही है, जो अपने (शास्त्रोक्त) कर्तव्यका पालन करता है
paṭhakāḥ pāṭhakāś caiva ye cānye śāstra-cintakāḥ | sarve vyasanino mūrkhā yaḥ kriyāvān sa paṇḍitaḥ ||
ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜੇ ਉਹ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਉਤਰਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਆਦੀ ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਹਨ। ਸੱਚਾ ਪੰਡਿਤ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਵਿਹਿਤ ਕਰਤਵ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True learning is measured by conduct: the genuinely wise person is the one who practices dharma through action, not one who merely reads, teaches, or debates śāstra without living it.
In the Vana Parva’s dharma-oriented discourse, Yudhiṣṭhira emphasizes ethical praxis over intellectual display, warning that scholarship without performance of duty becomes empty and even self-indulgent.