Shloka 11
जयद्रथविमोचन–पलायनवृत्तान्तः
Recovery of Draupadī and Jayadratha’s flight
दक्षिणां दिशमास्थाय कर्णो जित्वा महारथान्,दक्षिण दिशामें पहुँचकर कर्णने बड़े-बड़े महारथियोंको जीता। दाक्षिणात्योंमें रुक्मीके साथ कर्णने युद्ध किया। रुक्मीने पहले तो बड़ा भयंकर युद्ध किया, फिर उसने सूतपुत्र कर्णसे कहा
dakṣiṇāṃ diśam āsthāya karṇo jitvā mahārathān | dakṣiṇadeśaṃ prāpya karṇena mahā-rathino jitāḥ | dākṣiṇātyeṣu rukmiṇā saha karṇena yuddham abhavat | rukmī pūrvaṃ ghoraṃ yuddhaṃ cakāra, paścāt sa sūtaputraṃ karṇaṃ uvāca |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਕੇ ਕਰ্ণ ਨੇ ਅਨੇਕ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਦੱਖਣ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਥਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ। ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਘੋਰ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰ্ণ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ—ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੀ ਕਦਰ ਅਤੇ ਜਾਤੀ-ਅਪਮਾਨ ਦੀ ਕੜਵਾਹਟ ਇਕੱਠੇ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
वैशम्पायन उवाच