Shloka 20
वनप्रस्थानम् (Departure for the Forest) — Āraṇyaka-parva, Adhyāya 24
मनोरमां भोगवतीमुपेत्य पूतात्मनां चीरजटाधराणाम् | तस्मिन् वने धर्मभूतां निवासे ददर्श सिद्धर्षिगणाननेकान्,मनोरम भोगवती (सरस्वती) नदीमें स्नान करके जिनके अन्त:करण पवित्र हो गये हैं, जो वल््कल और जटा धारण करते हैं, ऐसे धर्मात्माओंके निवासभूत उस वनमें राजाने सिद्धमहर्षियोंके अनेक समुदाय देखे
vaiśampāyana uvāca | manoramāṃ bhogavatīm upetya pūtātmanāṃ cīra-jaṭādharāṇām | tasmin vane dharma-bhūtāṃ nivāse dadarśa siddharṣi-gaṇān anekān |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮਨੋਹਰ, ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਰਸਵਤੀ (ਭੋਗਵਤੀ) ਨਦੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਕਰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਛਾਲ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਐਸੇ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਰੂਪ ਉਸ ਵਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੇਖੇ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights purification through sacred practice and the ethical ideal of tapas: those who live simply (bark garments, matted hair) and keep the mind pure become embodiments of dharma, turning even a forest into a sanctified abode.
After reaching the beautiful Bhogavatī (identified with the Sarasvatī) and bathing, the king enters a forest dwelling-place of dharma and sees many groups of siddha sages residing there.