Shloka 13

द्वैतवन-सरः प्रवेशविघ्नः

Dvaītavana Lake: Obstructed Entry

Devanagari script

षष्ठं छागमयं वक्त्रं स्कन्दस्यैवेति विद्धि तत्‌ । षट्शिरो< भ्यन्तरं राजन्‌ नित्यं मातृगणार्चितम्‌,युधिष्ठिर! स्कन्दका ही छठा मुख छागमय है, यह जान लो। राजन! वह छ: सिरोंके बीचमें स्थित है और मातृकाएँ सदा उसकी पूजा करती हैं

Transliteration

ṣaṣṭhaṃ chāgamayaṃ vaktraṃ skandasyāveti viddhi tat | ṣaṭśirobhyantaraṃ rājan nityaṃ mātṛgaṇārcitam ||

Translation

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਸਕੰਦ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਮੁਖ ਬੱਕਰੇ-ਰੂਪ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਛੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰ-ਗਣ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Word by Word

षष्ठम्sixth

छागमयम्made of a goat (goat-like)

वक्त्रम्face, mouth

स्कन्दस्यof Skanda

एवindeed, just

इतिthus (quotative)

विद्धिknow (you), understand

तत्that

षट्शिरःthe six-headed one

अभ्यन्तरम्interior, within (in the middle)

राजन्O king

नित्यम्always

मातृगणby the host of Mothers (Matrikas)

अर्चितम्worshipped, honored

युधिष्ठिरO Yudhishthira

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Characters & Entities

Mārkaṇḍeya

Skanda (Kārttikeya)

Yudhiṣṭhira

Mātṛgaṇa (Mātṛkās)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes