Shloka 14
Adhyāya 227: Duryodhana’s Deliberation and the Ghoṣa-yātrā Pretext
Dvaita-vana
षड्वक््त्रस्य तु माहात्म्यं कुक्कुटस्य तु साधनम् | शकक््त्या देव्या: साधनं च तथा पारिषदामपि,स्कन्दकी महिमा, उनके द्वारा कुक्कुट पक्षीका धारण, देवीके समान प्रभावशालिनी शक्तिका ग्रहण तथा पार्षदोंका वरण आदि कुमारके सभी कार्योंको विश्वामित्रने लोकहितके लिये आवश्यक सिद्ध किया। अतः विश्वामित्र मुनि कुमारके अधिक प्रिय हो गये
ṣaḍvaktrasya tu māhātmyaṃ kukkuṭasya tu sādhanam | śaktyā devyāḥ sādhanam ca tathā pāriṣadām api |
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਲਈ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਅਵਸ਼੍ਯਕ ਠਹਿਰਾਇਆ—ਛੇ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ (ਸ਼ਡਵਕਤ੍ਰ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਕੁੱਕੜ ਦਾ ਧਾਰਣ, ਦੇਵੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗ੍ਰਹਣ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਵਰਣੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੁਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਗਿਆ।
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Divine attributes and symbols are not mere ornamentation; when aligned with lokahita (the common good), they become ethically meaningful supports for righteous action. The verse highlights legitimizing power and authority through service to the world rather than personal display.
Mārkaṇḍeya explains that Viśvāmitra affirmed and justified Kumāra/Skanda’s distinctive features and choices—his six-faced form, the rooster emblem, the acceptance of the divine Śakti, and the selection of attendants—as necessary for the world’s welfare, which made Viśvāmitra especially dear to Skanda.