Shloka 496
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
अतृष्यमाणो निर्वेदमापेदे ज्ञानचक्षुषा । द्विजोत्तम! कोई-कोई धर्मके फलरूपसे सांसारिक सुखको पाकर संतुष्ट नहीं होता। वह ज्ञानदृष्टिके कारण विषयभोगके सुखसे तृप्ति-लाभ न करके निर्वेद (वैराग्य)-को प्राप्त होता है
atṛṣyamāṇo nirvedam āpede jñānacakṣuṣā | dvijottama!
ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਕੁਝ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਸੰਸਾਰਕ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਗਿਆਨ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਿਸ਼ਯ-ਭੋਗ ਦੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਵੇਦ (ਵੈਰਾਗ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
व्याध उवाच
Educational Q&A
Even when dharma yields worldly happiness, a discerning person may remain unsatisfied; insight (jñāna) reveals the limits of sense-pleasures and leads to nirveda—dispassion and inward turning toward higher good.
In the Vyādha’s instruction to a brāhmaṇa, he explains a psychological and ethical progression: worldly rewards do not always satisfy; when one sees clearly through wisdom, one naturally becomes detached from objects of enjoyment.