Shloka 76
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
अत्र पूर्वक्षतुर्वर्ग: पितृयाणपथे स्थित: । कर्तव्यमिति यत् कार्य नाभिमानात् समाचरेत्,इनमें पहले बताये हुए चार धर्म पितृयानके मार्गमें स्थित हैं; अर्थात् इन चारोंका सकामभावसे अनुष्ठान करनेपर ये पितृयानमार्गसे ले जाते हैं। अग्निहोत्र और संध्योपासनादि जो अवश्य करनेयोग्य कर्म हैं, उन्हें कर्तव्य-बुद्धिसे ही अभिमान छोड़कर करे
atra pūrvakṣaturvargaḥ pitṛyāṇapathe sthitaḥ | kartavyam iti yat kāryaṃ nābhimānāt samācaret |
ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਚਾਰ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪਿਤ੍ਰਯਾਨ ਦੇ ਪਥ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਅਰਥਾਤ ਜੇ ਇਹ ਚਾਰੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਚਰਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਤ੍ਰਯਾਨ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਆਦਿ ਜੋ ਨਿੱਤ ਕਰਤੱਬ ਕਰਮ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਕਰਤੱਬ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
शौनक उवाच
Educational Q&A
Obligatory duties should be performed from a sense of responsibility (kartavya-buddhi), not from ego or pride; and when duties are pursued with desire for results, they are said to align with the Pitṛyāna path.
Śaunaka is articulating a doctrinal distinction about motivation in dharma: certain previously listed duties, when done with fruit-seeking intent, are associated with the Pitṛyāna route, while obligatory rites and daily disciplines should be done without self-importance.