Shloka 58
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
आत्मार्थ पाचयेन्नान्नं न वृथा घातयेत् पशून् । न च तत् स्वयमश्रीयाद् विधिवद् यन्न निर्वपेत्,केवल अपने लिये अन्न न पकावे (देवता-पितरों एवं अतिथियोंके उद्देश्यसे ही भोजन बनानेका विधान है), निकम्मे पशुओंकी भी हिंसा न करे और जिस वस्तुको विधिपूर्वक देवता आदिके लिये अर्पित न करे, उसे स्वयं भी न खाय
ātmārthaṃ pācayen nānnaṃ na vṛthā ghātayet paśūn | na ca tat svayam aśnīyād vidhivad yan na nirvapet ||
ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅੰਨ ਨਾ ਪਕਾਏ, ਵਿਅਰਥ ਪਸ਼ੂ-ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਯੋਗ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਨਾ ਖਾਏ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Food and life should not be used for mere self-indulgence: one should prepare meals with a sense of duty toward gods, ancestors, and guests, avoid needless killing of animals, and refrain from eating what has not first been properly offered.
In the Vana Parva’s dharma-discourse context, Yudhiṣṭhira articulates a rule of righteous living: disciplined consumption, ritual propriety in eating, and ethical restraint regarding harm to animals.