Previous Verse
Next Verse

Shloka 76

इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्

Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration

अपने कुलका आचार्य भी यदि निर्धन हो तो उसे निरन्तर शिष्योंकी डाँट-फटकार सुननी पड़ेगी। मित्र, सम्बन्धी या भाई-बन्धु धनके लालचसे ही अपने पास रहेंगे ।। अभाव: सर्वभूतानां युगान्ते सम्भविष्यति । दिश: प्रज्वलिता: सर्वा नक्षत्राण्यप्रभाणि च,युगान्तकाल आनेपर समस्त प्राणियोंका अभाव हो जायगा। सारी दिशाएँ प्रज्वलित हो उठेंगी और नक्षत्रोंकी प्रभा विलुप्त हो जायगी

abhāvaḥ sarvabhūtānāṃ yugānte sambhaviṣyati | diśaḥ prajvalitāḥ sarvā nakṣatrāṇy aprabhāṇi ca ||

ਯੁਗਾਂਤ ਵੇਲੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਭਾਵ ਆ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

अभावःnon-existence; scarcity; absence
अभावः:
Karta
TypeNoun
Rootअभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
युगान्तेat the end of the age (yuga)
युगान्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुगान्त
FormMasculine, Locative, Singular
सम्भविष्यतिwill occur; will come to be
सम्भविष्यति:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + भू
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
दिशःdirections; quarters
दिशः:
Karta
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रज्वलिताःblazing; set aflame
प्रज्वलिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्र + ज्वल्
FormFeminine, Nominative, Plural, Past Passive Participle (क्त)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
नक्षत्राणिstars; constellations
नक्षत्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootनक्षत्र
FormNeuter, Nominative, Plural
अप्रभाणिwithout radiance; dim
अप्रभाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-प्रभ
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
Y
yuga (age)
D
diśaḥ (the quarters/directions)
N
nakṣatrāṇi (stars/constellations)