Previous Verse
Next Verse

Shloka 132

कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः

Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma

तस्य ताम्रतलौ तात चरणौ सुप्रतिषछ्ितौ । सुजातौ मृदुरक्ताभिरड्जुलीभिविराजितौ

tasya tāmratalau tāta caraṇau supratiṣṭhitau | sujātau mṛduraktābhir aṅgulībhir virājitau ||

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਪਿਆਰੇ! ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ—ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ ਵਾਲੇ—ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੁਗਠਿਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਨਰਮ ਲਾਲੀਮਾਯੁਕਤ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।

तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
ताम्रतलौhaving copper-reddish soles
ताम्रतलौ:
Karta
TypeAdjective
Rootताम्रतल
Formmasculine, nominative, dual
तातO dear (sir/son)
तात:
Sambodhana
TypeNoun
Rootतात
Formmasculine, vocative, singular
चरणौtwo feet
चरणौ:
Karta
TypeNoun
Rootचरण
Formmasculine, nominative, dual
सुप्रतिष्ठितौwell-set / firmly placed
सुप्रतिष्ठितौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-प्रतिष्ठित
Formmasculine, nominative, dual
सुजातौwell-formed / beautifully born
सुजातौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-जात
Formmasculine, nominative, dual
मृदुwith soft (ones)
मृदु:
Karana
TypeAdjective
Rootमृदु
Formfeminine, instrumental, plural
रक्ताभिःreddish/red
रक्ताभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootरक्त
Formfeminine, instrumental, plural
अञ्जुलीभिःwith cupped hands / handfuls
अञ्जुलीभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअञ्जुलि
Formfeminine, instrumental, plural
विराजितौshining / adorned
विराजितौ:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-राजित
Formmasculine, nominative, dual

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse highlights auspicious physical characteristics—steady, well-formed feet with a radiant hue—used in epic narrative to signal inner excellence such as steadiness, dignity, and fitness for righteous conduct.

Vaiśampāyana is describing a person’s feet in detail, emphasizing their firm stance and auspicious beauty, as part of a broader portrait meant to convey the individual’s distinguished nature.