Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Adhyāya 168: Arjuna’s counters to māyā-rains and the onset of darkness

Nivātakavaca engagement

उत्सादनममित्राणां परसेनानिकर्तनम्‌,वह शत्रुओंका संहारक और विपक्षियोंकी सेनाका विध्वंसक है। उसकी प्राप्ति बहुत कठिन है। देवता, दानव तथा राक्षस किसीके लिये भी उसका वेग सहन करना अत्यन्त कठिन है। फिर भगवान्‌ शिवकी आज्ञा होनेपर मैं वहीं बैठ गया और वे मेरे देखते-देखते अन्तर्धान हो गये

utsādanam amitrāṇāṁ parasenānikartanam | vah śatrūṇāṁ saṁhārakaḥ ca vipakṣīyāṇāṁ senāyāḥ vidhvaṁsakaḥ | tasya prāptiḥ bahu duṣkarā | devatā dānava tathā rākṣasānām api kasya cit tasya vegaḥ soḍhum atyantaṁ duṣkaraḥ | punaḥ bhagavataḥ śivasya ājñayā ahaṁ tatraiva upaviṣṭaḥ, te ca mama paśyataḥ paśyataḥ antardhānaṁ gatāḥ ||

ਅਰਜੁਨ ਬੋਲਿਆ—“ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਹੈ। ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅਪਰਤਿਹਤ ਵੇਗ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਹ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ।”

उत्सादनम्destruction, eradication
उत्सादनम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्सादन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अमित्राणाम्of enemies
अमित्राणाम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
FormMasculine, Genitive, Plural
परसेनानिenemy armies
परसेनानि:
Karma
TypeNoun
Rootपर-सेना
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
कर्तनम्cutting down, hewing
कर्तनम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्तन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
Ś
Śiva
D
Devas
D
Dānavas
R
Rākṣasas