Shloka 9
समुद्रदर्शनं दैत्यपुरोपगमनं च
Ocean Vision and Approach to the Daitya City
Devanagari script
तानप्यसौ मातलिरभ्यनन्दत् पितेव पुत्राननुशिष्य पार्थान् । ययौ रथेनाप्रतिमप्रभेण पुनः सकाशं त्रिदिवेश्वरस्य
Transliteration
tān apy asau mātalir abhyanandat pitevā putrān anuśiṣya pārthān | yayau rathenāpratimaprabhena punaḥ sakāśaṃ tridiveśvarasya ||
Translation
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਚਲਾ ਗਿਆ।
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
असौthat (man), he
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
मातलिःMātali (Indra’s charioteer)
मातलिः:
Karta
TypeNoun
Rootमातलि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्यनन्दत्rejoiced at / welcomed
अभ्यनन्दत्:
TypeVerb
Rootनन्द्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पिताa father
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
अनुशिष्यhaving instructed/advised
अनुशिष्य:
TypeVerb
Rootअनु-शास्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
पार्थान्the Pārthas (sons of Pṛthā)
पार्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
ययौwent
ययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
अप्रतिमप्रभेणwith incomparable splendor
अप्रतिमप्रभेण:
Karana
TypeAdjective
Rootअप्रतिम-प्रभ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुनःagain/back
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
सकाशम्to the presence/near
सकाशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable (used as postposition)
Rootसकाश (प्रातिपदिक)
त्रिदिवेश्वरस्यof the lord of heaven (Indra)
त्रिदिवेश्वरस्य:
TypeNoun
Rootत्रिदिव-ईश्वर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
MātaliP
Pārthas (Pāṇḍavas)T
Tridiveśvara (Indra)R
Ratha (chariot)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes