Shloka 51
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
Devanagari script
तपोधर्मदमेज्याभिरविप्रा यान्ति यथा दिवम् | दानातिथ्यक्रियाधर्मर्यान्ति वैश्याश्व सद्गतिम्
Transliteration
tapo-dharma-dama-ejyābhir aviprā yānti yathā divam | dāna-atithya-kriyā-dharmair yānti vaiśyāś ca sadgatim ||
Translation
ਤਪ, ਧਰਮ-ਆਚਰਨ, ਦਮ (ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਨਿਗ੍ਰਹ) ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ-ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਦਾਨ, ਅਤਿਥੀ-ਸੇਵਾ ਤੇ ਨਿਯਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਵੈਸ਼੍ਯ ਵੀ ਸਦਗਤੀ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Word by Word
तपःby austerity
तपः:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
धर्मby righteousness/duty
धर्म:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
दमby self-control
दम:
Karana
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Instrumental, Singular
इज्याभिःby sacrifices/worship (rites)
इज्याभिः:
Karana
TypeNoun
Rootइज्या
FormFeminine, Instrumental, Plural
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Nominative, Plural
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Karta
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPresent, Third, Plural
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव
FormNeuter, Accusative, Singular
दानby giving/charity
दान:
Karana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
आतिथ्यby hospitality
आतिथ्य:
Karana
TypeNoun
Rootआतिथ्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
क्रियाby (proper) acts/observances
क्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootक्रिया
FormFeminine, Instrumental, Singular
धर्मैःby duties/virtues
धर्मैः:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Plural
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Karta
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPresent, Third, Plural
वैश्याःvaisyas
वैश्याः:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्य
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सद्गतिम्good state/destination
सद्गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसद्गति
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaV
vaiśyasA
aviprāḥ (non-brāhmaṇas)D
diva (heaven)S
sadgati (good destination)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes