Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्

समुच्छितमहाकायो द्वितीय इव पर्वत: । ताम्रेक्षणस्तीक3्ष्णदंष्टो भूकुटीकुटिलानन:,उनका वह उन्नत विशाल शरीर दूसरे पर्वतके समान प्रतीत होता था। लाल आँखों तीखी दाढ़ों और टेढ़ी भौंहोंसे युक्त उनका मुख था

samucchita-mahākāyo dvitīya iva parvataḥ | tāmrākṣṇas tīkṣṇa-daṁṣṭro bhṛkuṭī-kuṭilānanaḥ ||

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਮਹਾਕਾਇ ਸਰੀਰ ਮਾਨੋ ਦੂਜਾ ਪਹਾੜ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ, ਦੰਦ ਤਿੱਖੇ, ਅਤੇ ਟੇਢੀ ਭੌਂਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।

समुच्छितraised, lofty
समुच्छित:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-शि (धातु) → समुच्छित (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
महाकायःhaving a huge body
महाकायः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाकाय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
द्वितीयःa second (one)
द्वितीयः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ताम्र-ईक्षणःcopper/red-eyed
ताम्र-ईक्षणः:
Karta
TypeAdjective
Rootताम्रेक्षण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तीक्ष्ण-दंष्ट्रःsharp-fanged
तीक्ष्ण-दंष्ट्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootतीक्ष्णदंष्ट्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रूकुटी-कुटिल-आननःwith a face made crooked by a frown/knitted brows
भ्रूकुटी-कुटिल-आननः:
Karta
TypeAdjective
Rootभ्रूकुटीकुटिलानन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse highlights how outward form can signal inner disposition: a terrifying appearance—mountain-like stature, red eyes, sharp fangs, and a fierce frown—functions as a narrative cue for danger and intimidation, reminding readers to discern character and intent rather than be swayed by mere power.

Vaiśampāyana is describing a formidable figure in vivid physical detail, emphasizing his immense size and frightening facial features to heighten tension and convey the threat he poses within the unfolding episode.