Shloka 32
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
सा चेद् धर्मकृता न स्यात् त्रयीधर्ममृते भुवि । दण्डनीतिमृते चापि निर्मर्यादमिदं भवेत्,यदि लोकमयात्रा धर्मपूर्वक न चलायी जाय, इस पृथ्वीपर वेदोक्त धर्मका पालन न हो और दण्डनीति भी उठा दी जाय तो यह सारा जगत् मर्यादाहीन हो जाय
sā ced dharmakṛtā na syāt trayīdharmamṛte bhuvi | daṇḍanītimṛte cāpi nirmaryādam idaṃ bhavet |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਾ ਚਲੇ; ਜੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਯੀ-ਵੇਦ-ਆਧਾਰਿਤ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਾ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਦੰਡਨੀਤੀ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ—ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮਰਯਾਦਾ-ਹੀਣ, ਬੇਲਗਾਮ ਅਤੇ ਅਵਿਵਸਥਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Society remains stable only when two supports operate together: dharma (especially the Vedic moral-religious order) and daṇḍanīti (lawful governance and punishment). Removing either leads to nirmaryādatā—loss of restraint, boundaries, and ethical order.
Vaiśampāyana, as narrator, states a general principle about how the world is sustained: the regulated course of life depends on adherence to Vedic dharma and on the king’s disciplinary governance; without them, the world becomes lawless.