Shloka 45
Gandhamādana-praveśa and the Sudden Storm (गन्धमादनप्रवेशः — चण्डवातवर्षवर्णनम्)
लोमश उवाच सतां विसर्जयित्वा तु वसुधां शैलकुण्डलाम् | ततो वराह: संवृत्त एकशुड्रो महाद्युति:,लोमशजी कहते हैं--युधिष्ठिर! पर्वतरूपी कुण्डलोंसे विभूषित वसुधादेवीको विदा करके महातेजस्वी भगवान् विष्णुने वाराहका रूप धारण कर लिया। उस समय उनके एक ही दाँत था, जो पर्वत-शिखरके समान सुशोभित होता था
lomaśa uvāca satāṁ visarjayitvā tu vasudhāṁ śailakuṇḍalām | tato varāhaḥ saṁvṛtta ekaśuḍro mahādyutiḥ ||
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਵਸੁਧਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵਰਾਹ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਦੰਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
लोमश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights divine intervention for the protection and re-ordering of the world: when cosmic balance requires it, the Lord assumes an appropriate form. The imagery of Earth as a revered being underscores an ethical vision in which the world is to be treated with honor and responsibility.
Lomaśa narrates a mythic episode: the Lord (identified with Viṣṇu) takes on the form of Varāha, described as brilliantly radiant and uniquely single-tusked, after sending away the Earth personified and ornamented with mountains.