Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

कैलास-श्वेतगिरि-प्रवेशवर्णनम्

Approach to Śveta Mountain and Kailāsa; Lomāśa’s Warnings and Protective Instructions

यह देवताओंकी क्रीडास्थली है, जो उनके चरणचिह्नोंसे अंकित है। एकाग्रचित्त होनेपर तुम्हें इसका भी दर्शन होगा। कुन्तीकुमार! अब तुम कालशैल पर्वतको लाँघकर आगे बढ़ आये। इसके बाद हम श्वेतगिरि (कैलास) तथा मन्दराचल पर्वतमें प्रवेश करेंगे, जहाँ माणिवर यक्ष और यक्षराज कुबेर निवास करते हैं ।। अष्टाशीतिसहस््राणि गन्धर्वा: शीघ्रगामिन: । तथा किंपुरुषा राजन यक्षाश्वैव चतुर्गुणा:,राजन! वहाँ तीव्रगतिसे चलनेवाले अद्बासी हजार गन्धर्व और उनसे चौगुने किन्नर तथा यक्ष रहते हैं। उनके रूप एवं आकृति अनेक प्रकारकी हैं। वे भाँति-भाँतिके अस्त्र-शस्त्र धारण करते हैं और यक्षराज माणिभद्रकी उपासनामें संलग्न रहते हैं

eṣā devatānāṃ krīḍāsthalī pādacihnaiḥ aṅkitā | ekāgracitto bhūtvā tvam asyā api darśanaṃ prāpsyasi | kuntīkūmāra! idānīṃ tvaṃ kālaśailaṃ parvataṃ laṅghitvā agre gatavān asi | ataḥ paraṃ vayaṃ śvetagiriṃ (kailāsaṃ) ca mandarācalaṃ ca praviśiṣyāmaḥ, yatra māṇivaro yakṣaḥ yakṣarājaḥ kuberaś ca nivasataḥ || aṣṭāśītisahasrāṇi gandharvāḥ śīghragāminaḥ | tathā kiṃpuruṣā rājan yakṣāś caiva caturguṇāḥ ||

ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ—“ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰੀੜਾ-ਭੂਮੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ। ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਚਿੱਤ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਂਗਾ। ਕੂੰਤੀਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਕਾਲਸ਼ੈਲ ਪਹਾੜ ਲੰਘ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ਼ਵੇਤਗਿਰਿ (ਕੈਲਾਸ) ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਚਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਯਕਸ਼ ਮਾਣਿਵਰ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੁਬੇਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ਗਾਮੀ ਗੰਧਰਵ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਵੀ ਹਨ।”

अष्टाशीतिसहस्राणिeighty-eight thousand
अष्टाशीतिसहस्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootअष्टाशीतिसहस्र
FormNeuter, Nominative, Plural
गन्धर्वाःGandharvas
गन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
शीघ्रगामिनःswift-moving
शीघ्रगामिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootशीघ्रगामिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
किंपुरुषाःKimpuruṣas (Kinnaras)
किंपुरुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootकिंपुरुष
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
यक्षाःYakṣas
यक्षाः:
Karta
TypeNoun
Rootयक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चतुर्गुणाःfourfold (in number)
चतुर्गुणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootचतुर्गुण
FormMasculine, Nominative, Plural

लोगश उवाच

L
Lomaśa
K
Kuntīkūmāra (Yudhiṣṭhira/Pāṇḍava)
K
Kālaśaila (mountain)
Ś
Śvetagiri (Kailāsa)
M
Mandarācala (Mount Mandara)
Y
Yakṣa Māṇivara
K
Kubera (Yakṣarāja)
G
Gandharvas
K
Kiṃpuruṣas
Y
Yakṣas
M
Māṇibhadra