Shloka 8
Book 3 (Āraṇyaka-parva), Adhyāya 13 — Alliance Gathering; Arjuna’s Praise of Keśava; Draupadī’s Duḥkha-nivedana; Assurances and Vows
तत्र सर्वत्र वक्तव्यं मन्यन्ते शास्त्रकोविदा: । विशेषतश्च वक्तव्यं ्यूते पश्यन्ति तद्विद:,स्त्रियोंके प्रति आसक्ति, जूआ खेलना, शिकार खेलनेका शौक और मद्यपान--ये चार प्रकारके भोग कामनाजनित दुःख बताये गये हैं, जिनके कारण मनुष्य अपने धन-ऐश्वर्यसे भ्रष्ट हो जाता है। शास्त्रोंके निपुण विद्वान् सभी परिस्थितियोंमें इन चारोंको निन्दनीय मानते हैं; परंतु द्यूतक्रीडाको तो जूएके दोष जाननेवाले लोग विशेषरूपसे निन्दनीय समझते हैं
tatra sarvatra vaktavyaṃ manyante śāstrakovidāḥ | viśeṣataś ca vaktavyaṃ dyūte paśyanti tadvidaḥ ||
ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੂਏ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਕਤੀ, ਜੂਆ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾਪਾਨ—ਇਹ ਚਾਰ ਭੋਗ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ-ਨਿਪੁਣ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੂਏ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੋਰ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Śāstra-informed wisdom urges open censure of destructive indulgences, with special emphasis on condemning gambling, since it rapidly leads to loss of wealth, stability, and moral restraint.
Vāyudeva delivers a didactic warning: he lists major sources of downfall—attachment, dice, hunting-obsession, and intoxicants—and notes that knowledgeable people particularly single out gambling as uniquely ruinous.