Shloka 10
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
“उस समय सर्वथा निर्भय, उदार एवं विद्वान ब्राह्मणोंने बारंबार आत्मप्रशंसा करनेवाले उन नरेशको मना किया ।। निषिध्यमानो5प्यसकृत् पृच्छत्येव स वै द्विजान् । अतिमान श्रिया मत्तं तमूचुरब्राह्मिणास्तदा,“उनके मना करनेपर भी वे ब्राह्मणोंसे बार-बार प्रश्न करते ही रहे। उनका अहंकार बहुत बढ़ गया था। वे धन-वैभवके मदसे मतवाले हो गये थे। राजाको यही (बारंबार) प्रश्न दुहराते देख वेदके सिद्धान्तका साक्षात्कार करनेवाले महामना तपस्वी ब्राह्मण क्रोधसे तमतमा उठे और उनसे इस प्रकार बोले--
niṣidhyamāno 'py asakṛt pṛcchaty eva sa vai dvijān | atimānaḥ śriyā mattaṃ tam ūcur brāhmaṇās tadā ||
ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਅਤਿ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਵੇਦ-ਤੱਤ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ—
वैशम्पायन उवाच