Shloka 43
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
तस्मिन् नः समये तिष्ठ स्थितानां भरतर्षभ । नित्यं संक्लेशिता राजन् स्वराज्यांशं लभेमहि,“भरतवंशशिरोमणे! हम उस प्रतिज्ञापर दृढ़तापूर्वक स्थित रहे हैं; अत: आप भी हमारे साथ की हुई अपनी प्रतिज्ञापर डटे रहें। राजन! हमने सदा क्लेश उठाया है; अब हमें हमारा राज्यभाग प्राप्त होना चाहिये
tasmin naḥ samaye tiṣṭha sthitānāṃ bharatarṣabha | nityaṃ saṅkleśitā rājan svarājyāṃśaṃ labhemahi ||
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਉੱਤੇ ਅਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਵਚਨ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਰਹੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਸਹੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਆਂਯੋਗ ਰਾਜ-ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfastness to one’s pledged word and the ethical demand for just restitution: those who have endured wrong and hardship should receive their rightful share, and rulers should uphold agreements in accordance with dharma.
In the context of Udyoga Parva’s pre-war negotiations, a speaker urges the addressed king/prince—called “best of the Bharatas”—to remain firm in the agreed pledge, emphasizing that the long-suffering party now deserves its legitimate portion of sovereignty.