Shloka 31

Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris

Udyoga-parva 94

Devanagari script

न पश्येम कुरून्‌ सर्वान्‌ पाण्डवांश्वैव संयुगे । क्षीणानुभयत: शूरान्‌ रथिनो रथिभिहंतान्‌,युद्धके परिणामपर विचार करनेसे हमें समस्त कौरव और पाण्डव नष्टप्राय दिखायी देते हैं। दोनों ही पक्षोंके शूरवीर रथी रथियोंसे ही मारे जाकर नष्ट हो जायँगे

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | na paśyema kurūn sarvān pāṇḍavāṁś caiva saṁyuge | kṣīṇān ubhayataḥ śūrān rathino rathibhir hatān ||

Translation

ਇਸ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਨਾ ਕੁਰੂ ਅਖੰਡ ਰਹਿਣਗੇ, ਨਾ ਪਾਂਡਵ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਰਥੀ ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੀ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਘਿਸਦੇ-ਘਿਸਦੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਅੰਤ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਆਪਣੇ ਸਰਵੋਤਮ ਯੋਧਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।

Word by Word

नnot

पश्येमwe should see / we would see

कुरून्the Kurus

सर्वान्all

पाण्डवान्the Pandavas

चand

एवindeed / just

संयुगेin battle

क्षीणान्wasted / diminished / destroyed

उभयतःon both sides

शूरान्heroes / warriors

रथिनःchariot-warriors

रथिभिःby chariot-warriors

हतान्slain

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Kurus (Kauravas)

Pāṇḍavas

saṁyuga (battle/war)

rathin (chariot-warrior)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes