Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्

Omens and Reception During Keśava’s Departure

यदि वह मूर्ख आपकी कही हुई धर्म और अर्थसे युक्त, संतापनाशक, कल्याणकारी एवं हितकर बातें नहीं मानेगा तो अवश्य ही उसे कालके गालमें जाना पड़ेगा ।। श्रीभगवानुवाच धर्म्यमस्मद्धितं चैव कुरूणां यदनामयम्‌ । एष यास्यामि राजानं धृतराष्ट्रमभीप्सया,श्रीभगवान्‌ बोले--अर्जुन! जो धर्मसंगत, हमलोगोंके लिये हितकर तथा कौरवोंके लिये भी मंगलकारक हो, वही कार्य करनेके लिये मैं राजा धुृतराष्ट्रके समीप यात्रा करूँगा

śrībhagavān uvāca | dharmyam asmaddhitaṃ caiva kurūṇāṃ yad anāmayam | eṣa yāsyāmi rājānaṃ dhṛtarāṣṭram abhīpsayā ||

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਅਰਜੁਨ! ਜੋ ਕਰਤੱਬ ਧਰਮਯੁਕਤ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਾਮਯ ਮੰਗਲਦਾਇਕ ਹੈ—ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਾਧਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।

धर्म्यम्righteous, in accordance with dharma
धर्म्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्म्य (धर्म + यत्)
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्मत्-हितम्beneficial to us
अस्मत्-हितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअस्मत् + हित
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
यत्which/that (thing)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अनामयम्harmless; conducive to well-being
अनामयम्:
TypeAdjective
Rootअनामय
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
एषःthis (I)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यास्यामिI shall go
यास्यामि:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थक धातु)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
राजानम्to the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
धृतराष्ट्रम्Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अभीप्सयाwith the desire (to do so)
अभीप्सया:
Karana
TypeNoun
Rootअभीप्सा
FormFeminine, Instrumental, Singular

अजुन उवाच

Ś
Śrī Bhagavān (Kṛṣṇa)
A
Arjuna
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kurus (Kuru dynasty)