Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Dvārakāyāṃ Sāhāyya-vibhāgaḥ (Alliance Allocation at Dvārakā) / उद्योगपर्व अध्याय ७

एक ओरे तो वे दुर्धर्ष सैनिक युद्धके लिये उद्यत रहेंगे और दूसरी ओरसे अकेला मैं रहूँगा; परंतु मैं न तो युद्ध करूँगा और न कोई शस्त्र ही धारण करूँगा ।। आशभ्यामन्यतरं पार्थ यत्‌ ते हृद्यतरं मतम्‌ । तद्‌ वृणीतां भवानग्रे प्रवार्यस्त्वं हि धर्मत:,अर्जुन! इन दोनोंमेंसे कोई एक वस्तु, जो तुम्हारे मनको अधिक प्रिय जान पड़े, तुम पहले चुन लो; क्योंकि धर्मके अनुसार पहले तुम्हें ही अपनी मनचाही वस्तु चुननेका अधिकार है

ekataḥ te durdharṣāḥ sainikāḥ yuddhāya udyatā bhaviṣyanti, anyataḥ ca aham ekaḥ eva sthāsyāmi; kintu aham na yotsye na ca kiñcid āyudham eva dhārayiṣyāmi. ubhayor anyataraṃ pārtha yat te hṛdyataraṃ matam, tat vṛṇītāṃ bhavān agre; prāvāryaḥ tvam hi dharmataḥ.

ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਾਪ ਸੈਨਿਕ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਰਹਾਂਗਾ; ਪਰ ਮੈਂ ਨਾ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਭਾਵੇ, ਉਹ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣ ਲੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।

आशाभ्याम्by/with (these) two hopes/alternatives
आशाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Instrumental, Dual
अन्यतरम्one of the two
अन्यतरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्यतर
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्which/that
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
हृद्यतरम्more pleasing to the heart
हृद्यतरम्:
TypeAdjective
Rootहृद्यतर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मतम्considered/thought (to be)
मतम्:
TypeAdjective
Rootमत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वृणीताम्let (him/you) choose
वृणीताम्:
TypeVerb
Rootवृ (वृणीते)
FormImperative, 3rd, Singular, Atmanepada
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्रेfirst/at the beginning
अग्रे:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्र
प्रवार्यःto be chosen first / having priority of choice
प्रवार्यः:
TypeAdjective
Rootप्रवार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
धर्मतःaccording to dharma/right
धर्मतः:
TypeIndeclinable
Rootधर्म
Formablative used adverbially (-तः)

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
A
Arjuna (Pārtha)
K
Kṛṣṇa’s warriors (sainikāḥ)
W
weapons (āyudha)