Shloka 11
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
ईर्ष्या, हर्ष, बहुत बकवाद, विवेकशून्यता तथा गुणोंमें दोष देखनेका स्वभाव। इसलिये विद्वान् पुरुषको मदके वशीभूत नहीं होना चाहिये; क्योंकि सत्पुरुषोंने इस मदको सदा ही निन्दित बताया है
īrṣyā harṣaḥ bahu-bakavādaḥ viveka-śūnyatā tathā guṇeṣu doṣa-darśana-svabhāvaḥ; tasmād vidvān puruṣo mada-vaśībhūto na bhavet, yataḥ sat-puruṣaiḥ sa mado nityaṃ ninditaḥ proktaḥ.
ਮਦ ਤੋਂ ਈਰਖਾ, ਅਤਿ-ਹਰਖ, ਬੇਹੱਦ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਬੋਲ, ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਦ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਦ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਿੰਦਣਯ ਕਿਹਾ ਹੈ।
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Pride (mada) is a moral intoxication that corrupts character—producing envy, empty talk, loss of discernment, and habitual fault-finding—so the wise should avoid being dominated by it, as the virtuous consistently condemn it.
In the Sanatsujātīya discourse within Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs on ethical and spiritual discipline; here he warns against the degrading effects of pride and urges the conduct of a discerning, self-controlled person.