Shloka 8

Udyoga Parva, Adhyāya 40 — Vidura’s Ethical Counsel and Dhṛtarāṣṭra’s Fatalistic Turn

Devanagari script

श्रीसनत्सुजात और महाराज धृतराष्ट्र वैशम्पायन उवाच चिन्तयामास विदुरस्तमृषिं शंसितव्रतम्‌ | स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा दर्शयामास भारत,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर विदुरजीने उत्तम व्रतववाले उन सनातन ऋषिका स्मरण किया। उन्होंने भी यह जानकर कि विदुर मेरा स्मरण कर रहे हैं, प्रत्यक्ष दर्शन दिया

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | cintayāmāsa viduras tam ṛṣiṁ śaṁsitavratam | sa ca tac-cintitaṁ jñātvā darśayāmāsa bhārata ||

Translation

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਰਾਜਨ! ਤਦ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨਤਸੁਜਾਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਵਿਦੁਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Word by Word

• {'vaiśampāyana uvāca': 'Vaiśampāyana said', 'cintayāmāsa': 'he reflected upon

• he called to mind', 'viduraḥ': 'Vidura (the wise counselor of the Kuru court)', 'tam': 'that (person)', 'ṛṣim': 'seer

• sage', 'śaṁsita-vratam': 'of praised/renowned vows

• one whose discipline is celebrated', 'saḥ ca': 'and he (that sage) also', 'tat-cintitam': 'that which was thought of/remembered (i.e., the act of being remembered)', 'jñātvā': 'having known

• realizing', 'darśayāmāsa': 'caused (himself) to be seen

• granted audience', 'bhārata': 'O descendant of Bharata (address to Dhṛtarāṣṭra/royal listener)'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Vidura
• Sanatsujāta
• Bhārata (address/title)