Shloka 34

उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्

Devanagari script

विद्याशीलवयोवृद्धान बुद्धिवृद्धांश्व भारत । धनाभिजातवृद्धांश्व नित्यं मूढोड5वमन्यते,भारत! मूर्ख मनुष्य विद्या, शील, अवस्था, बुद्धि, धन और कुलमें बड़े माननीय पुरुषोंका सदा अनादर किया करता है

Transliteration

vidyāśīlavayovṛddhān buddhivṛddhāṁś ca bhārata | dhanābhijātavṛddhāṁś ca nityaṁ mūḍho ’vamanyate ||

Translation

ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਾਰਤ! ਮੋਹ-ਗ੍ਰਸਤ ਮਨੁੱਖ ਵਿਦਿਆ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ, ਧਨ ਤੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਮਾਣਯੋਗ ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਵਗਿਆ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਅੰਧਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Word by Word

विद्याby learning/knowledge

शीलby good conduct/character

वयःby age

वृद्धान्elders (those advanced)

बुद्धिby intellect

वृद्धान्those advanced (in intellect)

चand

भारतO Bharata

धनby wealth

अभिजातby noble birth

वृद्धान्those advanced (in wealth/birth)

चand

नित्यम्always

मूढःa deluded/foolish (man)

अवमन्यतेdisrespects/holds in contempt

भारतO Bharata

Speaker

विदुर उवाच

Characters & Entities

Vidura

Dhṛtarāṣṭra (addressed as Bhārata)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes