Shloka 44
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
तव पुत्रशतं चैव कर्ण: पञ्च च पाण्डवा: । पृथिवीमनुशासेयुरखिलां सागराम्बराम्,आपके सौ पुत्र, कर्ण और पाँच पाण्डव--ये सब मिलकर समुद्रपर्यन्त सम्पूर्ण पृथ्वीका शासन कर सकते हैं
tava putraśataṃ caiva karṇaḥ pañca ca pāṇḍavāḥ | pṛthivīm anuśāseyuḥ akhilāṃ sāgarāmbarām ||
ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਹਾਡੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਪਰਯੰਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਵਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਧਰਮਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura highlights that the combined strength of the Kauravas (including Karṇa) and the Pāṇḍavas is sufficient to rule the whole world; therefore, wisdom lies in reconciliation and righteous governance, not in destroying that potential through war born of greed and obstinacy.
In Udyoga Parva, Vidura counsels Dhṛtarāṣṭra during the tense pre-war negotiations. He urges the king to restrain Duryodhana and seek peace, pointing out that both sides together could uphold a vast kingdom—implying that conflict is unnecessary and morally disastrous.