Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

चलचित्तस्य वै पुंसो वृद्धाननुपसेवत: । पारिप्लवमतेर्नित्यमप्चुवो मित्रसंग्रह:,जिसका चित्त चंचल है, जो वृद्धोंकी सेवा नहीं करता, उस अनिश्चितमति पुरुषके लिये मित्रोंका संग्रह स्थायी नहीं होता

calacittasya vai puṁso vṛddhān anupasevataḥ | pāriplavamater nityam apy uvo mitrasaṅgrahaḥ ||

ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਅਸਥਿਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਕਦੇ ਟਿਕਾਉ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

चलrestless, fickle
चल:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootचल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
चित्तस्यof the mind
चित्तस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
पुंसःof a man
पुंसः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
वृद्धान्elders
वृद्धान्:
Karma
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अनुपसेवतःof (one) not serving / not attending upon
अनुपसेवतः:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-उप-सेव् (धातु)
FormMasculine, Genitive, Singular, शतृ (वर्तमान कृदन्त), Parasmaipada (active participle)
पारिप्लवunsteady, wavering
पारिप्लव:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपारिप्लव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
मतेःof (his) understanding/judgment
मतेः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
अच्युवःAcyuta (Krishna)
अच्युवः:
Karta
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
मित्रसंग्रहःgathering/retention of friends
मित्रसंग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootमित्रसंग्रह (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
E
elders (vṛddhāḥ)
F
friends/allies (mitrāṇi)