Shloka 82

Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition

Devanagari script

अर्थागमो नित्यमरोगिता च प्रिया च भार्या प्रियवादिनी च । वश्यश्न पुत्रो$र्थकरी च विद्या षड़्‌ जीवलोकस्य सुखानि राजन्‌,राजन! धनकी प्राप्ति, नित्य नीरोग रहना, स्त्रीका अनुकूल तथा प्रियवादिनी होना, पुत्रका आज्ञाके अंदर रहना तथा धन पैदा करानेवाली विद्याका ज्ञान--ये छः बातें इस मनुष्यलोकमें सुखदायिनी होती हैं

Transliteration

arthāgamo nityam arogitā ca priyā ca bhāryā priyavādinī ca | vaśyaś ca putro 'rthakarī ca vidyā ṣaḍ jīvalokasya sukhāni rājan ||

Translation

ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੇ ਗੱਲਾਂ ਸੁਖ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਧਨ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਆਉਣਾ, ਸਦਾ ਨਿਰੋਗਤਾ, ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਧਨ ਉਪਜਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ।

Word by Word

• {'arthāgamaḥ': 'arrival/acquisition of wealth, gain of resources', 'nityam': 'always, continually', 'arogitā': 'health, freedom from disease', 'priyā': 'dear, beloved', 'bhāryā': 'wife', 'priyavādinī': 'one who speaks pleasantly

• kind-spoken', 'vaśyaḥ': 'obedient, under control, compliant', 'putraḥ': 'son', 'arthakarī': 'wealth-producing, beneficial, profitable', 'vidyā': 'knowledge, learning, education', 'ṣaṭ': 'six', 'jīvalokaḥ': 'the world of living beings

• human realm', 'sukhāni': 'happinesses, comforts', 'rājan': 'O king'}

Speaker

विदुर उवाच

Characters & Entities

• Vidura
• Rājan (the king, i.e., Dhṛtarāṣṭra)