Shloka 27
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
प्रियाप्रिये सुखदु:खे च राजन् निन्दाप्रशंसे च भजन्त एव । परस्त्वेनं गर्हयते5पराधे प्रशंसते साधुवृत्तं तमेव
sañjaya uvāca |
priyāpriye sukhaduḥkhe ca rājan nindāpraśaṃse ca bhajanta eva |
paras tv enaṃ garhayate 'parādhe praśaṃsate sādhuvṛttaṃ tam eva, rājan ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ-ਅਪਿਆਰਾ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ—ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਆਚਰਨ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ ਉਸੇ ਸਾਧੂ ਪੁਰਖ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
संजय उवाच
Educational Q&A
Human life naturally includes opposites—pleasant/unpleasant, joy/sorrow, blame/praise. Society responds accordingly: wrongdoing attracts censure, while good conduct earns praise; thus one should choose virtuous behavior (sādhu-vṛtti) knowing outcomes follow actions.
Sañjaya addresses King Dhṛtarāṣṭra, offering a reflective, ethical observation about how people inevitably experience life’s dualities and how public judgment follows conduct—rebuking offenders and commending the virtuous.