Shloka 26
धृतराष्ट्र-संजय संवादः — उपप्लव्यगमनाज्ञा
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Command to Proceed to Upaplavya
अस्तम्भनीयं युधि मनन््यमानो ज्यां कर्षतां श्रेष्ठतमं पृथिव्याम् । सर्वोत्साहं क्षत्रियाणां निहत्य प्रसह कृष्णस्तरसा सम्ममर्द
astambhanīyaṃ yudhi manyamāno jyāṃ karṣatāṃ śreṣṭhatamaṃ pṛthivyām | sarvotsāhaṃ kṣatriyāṇāṃ nihatya prasaha kṛṣṇas tarasā sammamarda ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਜ੍ਯਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਲਪੂਰਵਕ ਮਹਾਂਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਖੋਟੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਘੋਸ਼ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਗਏ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਾਰ ਹੋਈ ਸੀ—ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਕੌਰਵ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the epic’s ethical realism: extraordinary prowess and collective martial enthusiasm can become dangerous when driven by pride or aggression, and then decisive restraint—sometimes forceful—may be required to protect order (dharma) and prevent wider harm.
The speaker describes a situation where a warrior is regarded as unstoppable and the best among archers; Kṛṣṇa, after breaking the fighting spirit of the assembled kṣatriyas, forcibly subdues/crushes him with swift power.