Shloka 246
सेनासमागमः — The Convergence of Armies
अक्षौहिण्या च कौरव्यं दुर्योधनमुपागतौ । अवन्तीदेशके दोनों राजा विन्द और अनुविन्द भी पृथक्-पृथक् एक अक्षौहिणी सेनासे घिरे हुए दुर्योधनके पास आये
akṣauhiṇyā ca kauravyaṃ duryodhanam upāgatau | avantīdeśake dvau rājānau vindaś cānuvindaś ca pṛthak-pṛthag ekaikām akṣauhiṇīṃ senāṃ parivṛtya duryodhanasya samīpam ājagmatuḥ |
ਇੱਕ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਕੌਰਵਵੰਸ਼ੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਉਹ ਪਹੁੰਚੇ। ਅਵੰਤੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜੇ—ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ—ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਆਏ।
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how political allegiance is expressed through concrete support—here, entire akṣauhiṇī armies—implying that choosing a side in conflict is not merely verbal but ethically consequential, as it strengthens one party’s capacity for war.
As war preparations intensify, Duryodhana receives reinforcements: Vinda and Anuvinda, kings from Avanti, arrive separately, each bringing an akṣauhiṇī force, thereby expanding the Kaurava coalition.