Shloka 153
सेनासमागमः — The Convergence of Armies
बभौ बलमनाधृष्यं कर्णिकारवनं यथा । इसी प्रकार राजा भगदत्तने दुर्योधनका हर्ष बढ़ाते हुए उसे एक अक्षौहिणी सेना प्रदान की। सुनहरे शरीरवाले चीन और किरात देशके योद्धाओंसे भरी हुई भगदत्तकी दुर्धर्ष सेना (खिले हुए) कनेरके जंगल-सी जान पड़ती थी
babhau balam anādhṛṣyaṁ karṇikāravanaṁ yathā |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਉਹ ਫੌਜ ਅਜੇਯ ਬਲ ਨਾਲ ਇਉਂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਰ্ণਿਕਾਰ ਦਾ ਜੰਗਲ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ; ਚੀਨ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੁರ್ಧਰਸ਼ ਵਾਹਿਨੀ ਕਰ্ণਿਕਾਰ-ਵਨ ਵਰਗੀ ਦਿਸੀ।
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid simile to show how outward splendor and massed power can be both alluring and dangerous. It highlights how political alliances and the boosting of morale can accelerate a march toward war, raising implicit ethical questions about using strength and beauty in the service of adharma-driven ambition.
As the Kurukṣetra war approaches, Bhagadatta supports Duryodhana by providing a full akṣauhiṇī. His force—associated with Cīna and Kirāta warriors and described as golden and formidable—is compared to a blooming karṇikāra forest, emphasizing its striking appearance and intimidating strength.