Shloka 22
Śikhaṇḍī-janma-nigūḍha-vṛtta (The concealed birth-account of Śikhaṇḍī) | शिखण्डी-जन्म-निगूढ-वृत्त
Devanagari script
जानता हि नरेन्द्रेण ख्यापनार्थ परस्य वै | प्रकाशं चोदिता देवी प्रत्युवाच महीपतिम्
Translation
ਭਾਵੇਂ ਨਰੇਂਦਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਤੱਥਾਪਿ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—
Word by Word
जानताknowing
जानता:
Karta
TypeAdjective
Rootजानत् (√ज्ञा)
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
नरेन्द्रेणby the king
नरेन्द्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
ख्यापनार्थम्for the purpose of making known/clearing (himself)
ख्यापनार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootख्यापनार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
परस्यof others/of another
परस्य:
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वैindeed/certainly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रकाशम्clearly/openly
प्रकाशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रकाश
FormMasculine, Accusative, Singular
चोदिताprompted/urged (having been asked)
चोदिता:
Karta
TypeAdjective
Rootचोदित (√चुद्/√चोद्)
FormFeminine, Nominative, Singular
देवीthe queen/lady
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रत्युवाचreplied/answered
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootप्रति-√वच्
FormPerfect, 3rd, Singular
महीपतिम्the king/lord of the earth
महीपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes