Shloka 9
हन्यादेकरथेनैव देवानामपि वाहिनीम् । वपुष्मांस्तलघोषेण स्फोटयेदपि पर्वतान्,यह एकमात्र रथका सहारा लेकर देवताओंकी सेनाका भी संहार कर सकता है। इसका शरीर हृष्ट-पुष्ट एवं विशाल है। यह अपनी तालीकी आवाजसे पर्वतोंको भी विदीर्ण कर सकता है
hanyād ekarathenaiva devānām api vāhinīm | vapuṣmāṁs talaghoṣeṇa sphoṭayed api parvatān ||
ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਥ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਤਾਲੀ ਦੀ ਗੱਜ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Extraordinary strength in a warrior becomes an ethical and political responsibility for rulers: recognizing such power should lead to prudent counsel, avoidance of reckless provocation, and careful consideration of dharma before choosing war.
Bhīṣma is describing a formidable figure’s martial capacity—able to annihilate even a divine host alone and to shatter mountains with the sound of clapping—using hyperbolic heroic imagery to emphasize the seriousness of the impending conflict and the need for wise decision-making.