Shloka 15
पाण्डवसेनानायकाभिषेकः तथा बलरामागमन-उपदेशः | Appointment of Pandava Commanders and Balarama’s Counsel
नगराणीव गुप्तानि दुराधर्षाणि शत्रुभि: । आसन् रथसहस््राणि हेममालीनि सर्वश:
Vaiśampāyana uvāca |
nagarāṇīva guptāni durādharṣāṇi śatrubhiḥ |
āsan rathasahasrāṇi hemamālīni sarvaśaḥ ||
ਨਗਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਅਤਿ ਦੁੱਧਰਸ਼, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਥਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸੁਚੱਜੀ ਰਖਿਆ-ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਯੁੱਧ-ਵਿਊਹ ਸੀ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined preparedness: strength is not only in wealth and splendor (gold-adorned chariots) but in protection, order, and strategic defense—making a force ‘unassailable’ through organization.
Vaiśampāyana describes a vast array of chariots, richly decorated yet tightly guarded, emphasizing that the army’s chariot divisions were arranged and defended so well that enemies would find them difficult to penetrate.