Shloka 30
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
राज्यं कुरूणामनुपूर्व भोज्यं क्रमागतो न: कुलधर्म एष: । त्वं पापबुद्धेडतिनृशंसकर्मन् राज्यं कुरूणामनयाद् विहंसि,“हमारे यहाँ परम्परासे चला आनेवाला कुलधर्म यही है कि यह कुरुराज्य पूर्व-पूर्व अधिकारीके कमसे उपभोगमें आवे (अर्थात् पहले पिताके अधिकारमें रहे, फिर पुत्रके, पिताके जीते-जी पुत्र राज्यका अधिकारी नहीं हो सकता); परंतु अत्यन्त क्रूर कर्म करनेवाले पापबुद्धि दुर्योधन! तू अपने अन्यायसे इस कौरवराज्यका विनाश कर रहा है
rājyaṃ kurūṇām anupūrva-bhojyaṃ kramāgato naḥ kula-dharma eṣaḥ | tvaṃ pāpa-buddher ati-nṛśaṃsa-karman rājyaṃ kurūṇām anayād vihiṃsi ||
“ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਭੋਗ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ—ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਕੁਲ-ਧਰਮ, ਇਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਰੀਤ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਪਾਪ-ਬੁੱਧੀ, ਅਤਿ ਨਿਰਦਈ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨਿਆਇ ਨਾਲ ਇਸ ਕੁਰੂ-ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾਸ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Legitimate rule must follow established dharma—especially the dynastic norm of orderly succession. Seizing power through anaya (injustice) is not merely a personal fault; it corrodes the polity and leads to collective ruin.
In the Udyoga Parva’s pre-war counsel, Vidura confronts Duryodhana, reminding him of the Kuru tradition of rightful succession and condemning his ruthless, unjust conduct as the cause of the impending destruction of the Kuru kingdom.