Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

अदारा-नीति

Crisis Composure) and ‘Jaya’ Śravaṇa (Morale-Instruction

यो होवमविनीतेन रमते पुत्र नप्तृणा । अनुत्थानवता चापि दुर्विनीतेन दुर्धिया

yo hovam avinītena ramate putra naptṛṇā | anutthānavatā cāpi durvinītena durdhiyā | sukhaṃ naiveha nāmutra labhante puruṣādhamāḥ |

ਪੁੱਤਰ! ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਅਦਬ ਤੇ ਬਿਨਾ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਪੋਤੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਲਸੀ, ਬਦਤਮੀਜ਼ ਤੇ ਕੁਬੁੱਧੀ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮੰਨਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਅਧਮ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ। ਕਿਉਂਕਿ ਐਸੇ ਅਯੋਗ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤੇ ਨਾ ਕਰਤੱਬ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੇ ਕਰਦੇ ਵੀ ਹਨ ਤਾਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਮ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

यःwho
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
indeed/for emphasis
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
अविनीतेनby/with an undisciplined (one)
अविनीतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootअविनीत (वि-नी √नी + क्त; नञ्-पूर्वक)
Formपुं/नपुं, तृतीया, एकवचन
रमतेrejoices/takes delight
रमते:
TypeVerb
Root√रम्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
नप्तृणाby/with a grandson
नप्तृणा:
Karana
TypeNoun
Rootनप्तृ
Formपुं, तृतीया, एकवचन
अनुत्थानवताby/with one lacking effort/enterprise
अनुत्थानवता:
Karana
TypeAdjective
Rootअनुत्थानवत्
Formपुं/नपुं, तृतीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
दुर्विनीतेनby/with a badly disciplined (one)
दुर्विनीतेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदुर्विनीत (दुर् + विनीत)
Formपुं/नपुं, तृतीया, एकवचन
दुर्धियाby/with bad intellect
दुर्धिया:
Karana
TypeAdjective
Rootदुर्धि (दुर् + धि/धी)
Formस्त्री, तृतीया, एकवचन
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
nor/not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
अमुत्रthere (in the other world)
अमुत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअमुत्र
लभन्तेobtain
लभन्ते:
TypeVerb
Root√लभ्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
पुरुषाधमाःthe lowest of men
पुरुषाधमाः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषाधम (पुरुष + अधम)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन

पुत्र उवाच