Shloka 76
उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly
Devanagari script
निरुद्यमा भविष्यन्ति पाण्डवा: सोमकै: सह । “ये महाबाहु श्रीकृष्ण ही समस्त पाण्डवोंके कल्याणसाधक और कवचकी भाँति रक्षा करनेवाले हैं। सम्पूर्ण यदुवंशियोंके शिरोमणि तथा वरदायक इस श्रीकृष्णके बन्दी बना लिये जानेपर सोमकोंसहित सब पाण्डव उद्योगशून्य हो जायँगे
Translation
ਮਹਾਬਾਹੁ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਵਚ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਅਤੇ ਵਰਦਾਤਾ ਹਨ—ਜੇ ਉਹ ਕੈਦ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸੋਮਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਨਿਰੁਦਯਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
Word by Word
निरुद्यमाḥinactive, without effort
निरुद्यमाḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरुद्यम (निर्-उद्यम)
FormMasculine, Nominative, Plural
भविष्यन्तिwill become
भविष्यन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाḥthe Pandavas
पाण्डवाḥ:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
सोमकैःwith the Somakas
सोमकैः:
Karana
TypeNoun
Rootसोमक
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes