Shloka 30
Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana
Keśava-vākya aftermath
को हि शक्रसमान् ज्ञातीनतिक्रम्यप महारथान् । अन्येभ्यस्त्राणमाशंसेत् त्वदन्यो भुवि मानव:
ko hi śakra-samān jñātīn atikramya mahā-rathān | anyebhyas trāṇam āśaṃset tvad-anyo bhuvi mānavaḥ ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਮਹਾਰਥੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਆਸ ਕਰੇ?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
One should not disregard one’s own rightful supports—especially powerful and duty-bound relatives—and then expect safety from outsiders; ethically and practically, abandoning kin and obligations is portrayed as blameworthy and irrational.
Vaiśampāyana frames a pointed rhetorical question to censure a person’s choice to set aside Indra-like, great-warrior kinsmen and seek protection elsewhere, emphasizing the impropriety and imprudence of such conduct in the tense pre-war setting of the Udyoga Parva.