Shloka 10
ययातिपतनम् — Yayāti’s Fall and the Offer of Dharma
Nārada’s Account
वनेषु मृगवासेषु व्याप्रविप्रोषितेषु च । दावाग्निविप्रयुक्तेषु शून्येषु गहनेषु च
vaneṣu mṛgavāseṣu vyāpraviproṣiteṣu ca | dāvāgniviprayukteṣu śūnyeṣu gahaneṣu ca ||
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਜੰਗਲ ਜੋ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦੇ ਵਾਸ-ਥਾਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹਲਚਲ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦਾਵਾਨਲ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਬਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਗਹਿਰੇ ਨਿਰਜਨ ਸਨ—ਉਥੇ ਮਾਧਵੀ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗਲ-ਚਾਰਣੀ ਹਿਰਣੀ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਮਲ ਹਰੀ ਘਾਹ ਚਰਦੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ, ਠੰਢਾ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸੁਆਦਲਾ ਜਲ ਪੀਂਦੀ ਹੋਈ ਉਹਨਾਂ ਇਕਾਂਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਪਾਲ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕੀਤਾ।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed through disciplined simplicity: choosing secluded, non-violent surroundings, living with purity and restraint, and upholding brahmacarya as a means to cultivate higher ethical conduct.
Nārada describes Mādhavī’s forest-dwelling: she moves among deer in remote, uninhabited, wildfire-free woods, sustains herself on tender grass and pure river-water, and lives a chaste, dharma-centered life.